हा काहीसा कटू आणि स्वतःला अचानकच हळवा करणारा अनुभव मी घेतला आहे. ज्या दिवाळी अंकांसाठी महिना-महिना आगावू पैसे भरून वाट पाहायची आणि ते आले, वाचून झाले, सर्क्युलेट झाले, परत आले....(कित्येक वेळा शोचनीय अवस्थेत) की, त्या ढिगाकडे हताश होऊन पाहायचे. एकत्र कुटुंब व जुन्या पद्धतीचे घर असल्याने मुळात चालत्याबोलत्या माणसांना कशीबशी जागा आहे, आमच्याकडे....त्यात हा "अतीशहाणा इन्द्रा विकतची रद्दी घरात आणून कचरा वाढवतोय.." या ज्येष्ठांच्या (त्यातही महिला वर्ग प्राधान्याने) टोमण्यांना सामोरे जायचे....हे असह्य झाले म्हणून या वर्षी एकही (होय एकही...अगदी ललित, दीपावली, मौज, चिन्ह, अंतर्नाद, म.टा. ही नेहमीचे अंकही) घरी आणले नाही.

जुने अंक शेकड्यात होते... ते मात्र सरळ रद्दीत न घालता ग्रामीण भागातील दोनतीन छोट्यामोठ्या ग्रंथालयांना (काही जुनी पुस्तकेही) देवून टाकली.... ती त्यांनी स्वखर्चाने नेली, हा एक त्यातल्या त्यात समाधानाचा कोपरा.

"...दिवाळी अंकातले लेख फाडून वगैरे ठेवणं मी करून पाहिलंय. पण तो प्रयोग अयशस्वी होतो....."
~ हे मी करून पाहिले, पण यातही अडचण अशी की अशा फाडलेल्या लेखांच्या पानांचे स्वतंत्र असे पुस्तक तयार होऊच शकत नाही...कारण अगणित आकारांची पाने आणि त्यांची दिवसामाजी होत जाणारी जीर्णावस्था.

डॉक्युमेंटेशनचा विचार चांगला आहे. पण होते असे की, ज्या कथा, लेख आपल्याला चांगले वाटतात, त्याच कथा पुढे पुस्तकरूपात एखाद्या प्रकाशनगृहाने प्रकाशित केल्या तर आपल्याकडील अंकांचे महत्वच संपुष्टात येते. 'कविता' तर अल्पायुषीच ठरतात.

थोडक्यात ~ निव्वळ जागाअडचणीमुळे मी दिवाळी अंकांची भूक नगर वाचनमंदिरात जाऊन भागवतो....निदान नवीन घर होईतोपर्यंत.

इन्द्रा

विचार चांगला आहे मेघना. पण सध्या स्वतःचंच घर नाहीये त्यामुळे इच्छा असूनही मदत करू शकत नाही.

संग्रह छानच आहे मेघना.
मी पण अचंभित झालोय की यावर नक्की योग्य सोल्युशन कोणते असेल त्याबद्दल?
इंद्रराज म्हणतात तसे एखाद्या वाचनालयात जास्त सुरक्षित राहतील.
पण जागेची अडचण असेल तर मग काय करावे हे मलाही सुचत नाही.
एखाद्या विश्वासू मित्र वा मैत्रिणीच्या घरात जागा असेल आणि त्यांची काही हरकत नसेल तर त्यांच्याकडे ठेवता येतील. एकंदरीत मला स्वतःलाही याबद्दल हळहळ वाटतच आहे. :(

हे अंक स्कॅन करून ते डिजिटल रूपात जपून ठेवणे शक्य आहे का? हा सर्वोत्तम पर्याय नाही, शिवाय वेळ घेणारा आहे हे मान्य; पण एकंदरीत जवळजवळ कायमस्वरूपी आहे.

प्रकाशकाका मागे पुण्यातल्या अशा एका संस्थेबद्दल म्हणाले होते. त्यांची प्रतिक्रिया वाचायला आवडेल.