कालच "समिधा" वाचलं .. वेगळे परिक्षण टाकतो

थाउजंड स्प्लेंडिड सन्स वाचायला घेतलय. सुरुवात तर भारी आहे.
जे वाचले त्यात एका लहान मुलीचे भावविश्व चितारले आहे. तिला बापाची ओढ, बाप इराणमधला थिएटर मालक श्रीमंत माणुस, मुलीची आई त्याची नोकर, अनैतिक संबधातुन झालेली मुलगी म्हणुन लांब ठेवलेली.

पुढे वाचुन होईल तसे परिक्षण टाकेनच.

'उपलाणी' वाचतोय.

भीमराव चव्हाण यांचा पहिला ग्रंथ 'वडारसमाजः इतिहास आणि संस्कृती' आणि 'उपलाणी' हे त्यांचे दुसरे पुस्तक. जवळ-जवळ दोनशे पानांच्या या ग्रंथात भटक्या जाती-जमातींच्या ऐतिहासिक, सामाजिक सांस्कृतिक बाबींवर उहापोह केलेला आहे. वासुदेव, बेलदार,वंजारी,वैदु अशा एकूण सतरा जातींची माहिती या पुस्तकात वाचायला मिळते.

काही जातींबद्दल वाचून झाले आहे. पूर्ण वाचून झाले की इथे पुस्तक परिचय करुन देईन म्हणतो.

-दिलीप बिरुटे

मी काय वाचतेय याची एक लांबलचक यादीच होईल.. खा खा झाल्यासारखी पाने खात सुटलेय..
गेल्या आठ-दहा दिवसांतच कणेकरांचं गोतावळा, झाडाझडती, व्यासपर्व, दुनियादारी वाचून झाले.. बाकी शून्यची शेवटची वीसभर पाने उरली आहेत..
अजून रारंगढांग, कुण्या एकाची भ्रमण्गाथा, एका तेलियाने, ऐसपैस गप्पा-दुर्गाबाईंशी वाट पाहात आहेत..

अगदी आसपासच्या जगात नकारात्मक गोष्टींचे पेव फुटलेले असताना काहीतरी सकारात्मक, मनाला उभारी देईल, जिद्द देईल असे वाचण्याकडे माझा कायमच कल असतो. त्यातच डोळे हरवले तर जग कसे जाणवते, किती आणि कशी चिडचिड होते या सर्वातून मी स्वतः गेलेली असल्याने त्यासंदर्भाने काही वाचायला मिळाले तर मला हवेच असते. या सर्वातूनच सद्ध्या 'आंधळी' वाचायला घेतले आहे. शांता शेळकेंनी केलेला हा १६१ पानांचा अनुवाद इतका सहजसोपा आणि कसलाही अभिनिवेश न घेता लिहिलेला आहे की जन्मतःच आंधळी, बहिरी आणि म्हणून मुकी असलेली हेलन केलर आणि मुख्यत्वे तिची या सर्वावर मात करण्याची जिगरबाज जिद्द अगदी स्पष्टपणे डोळ्यात आणि तनमनातही भरते. 'हेलन केलर' हे नावच स्वतःत इतके काही बोलून जाते की त्याबद्दल मी वेगळ्याने असे काय लिहिणार? इतकेच म्हणते की हे पुस्तक वाचल्यापासून जीवन जगण्यात येणार्‍या संकटांशी दोन हात करण्याची जिद्द दुप्पट झालीये माझी!

आज मीनाप्रभुंचं "मेक्सिकोपर्व" (एकदाचं) लायब्ररीतून मिळवलं.. सूरू केलंय .. प्रवासवर्णन असल्याने चवीचवीनं आरामात वाचेन! मला मीना प्रभुंची प्रवासवर्णन आवडतात आणि त्याही पेक्षा मला भावते ती या वयात एकट्या बाईने जिथे कोणीही ग्रूपनेही जायला घाबरतील अश्या पृथ्वीवरच्या भागात केवळ पर्यटनासाठी भटकणं! मीनाताईंना सलाम!

पुस्तकाबद्दल वाचून झालं की इथे टाकतोच!

सध्या बरेच काही वाचतो आहे... गेल्या आठवयात रारंगढांग परत एकदा वाचुन काढले... सात आठ वर्षांनी परत वाचताना एक वेगळाच अनुभव देउन गेले. या बद्दल स्वतंत्र काहीतरी खरडेनच

त्यानंतर वाचले ते बाकी शुन्य त्याबाबत न बोललेलेच बरे
मधे एका तेलियाने वाचले.... तेला आणि पस्चिम आशियातील राजकारणा बद्दल बरेच काहि या पुस्तकातुन कळतेच...

सध्या गोतावळा वाचतो आहे... दुसर्‍या धाग्यावर चालु असनार्‍या वादातच माझे मत मांडतो

सध्या जवळ मराठीत नवे असे काही वाचण्यासारखे नसल्याने डॅन ब्राऊनचे "दी लॉस्ट सिंबॉल" हे पुस्तक वाचायला घेतले आहे, खरे तर हे ह्य पुस्तकाचे दुसर्‍यांदा वाचन, आधी एकदम शांतपणे आणि सखोल वाचले होते.
आता मात्र संपुर्ण पुस्तक न वाचता त्यातला काही निवडक भाग आणि उतारे वाचत आहे.

इतिहासातली गुढ चिन्हे, ती चिन्हे वागवणार्‍या संस्कॄती, इतिहासातल्या गुढ 'संस्था आणि समुदाय', अंतिम सत्य, धर्म आणि विज्ञान आदी बाबींची उपलब्ध असणार्‍या पुराव्यात सरमिसळ करुन त्यांची एकदम खरी वाटावी असी कल्पित कथा रचण्यात डॅन ब्राऊनचा हातखंड आहे ...

पुस्तक लै भारी नाही पण जरुर वाचावेसे वाटले.
नॉअ‍ॅटिक सायन्स, मेसनरी, अमेरिकेचा इतिहास आणि त्यातल्या गुढ घटना, बायबलची स्टोरी आदी घटनांवर ब्राऊनने त्याचे फेमस पात्र 'प्रो. लँग्डन" ह्याच्या मुखातुन खरे तर कल्पित पण खरे तर पटावे असे भाष्य केले आहे. काही वर्णने आणि संदर्भ निश्चितच रोचक आहे.
विज्ञानाच्या काही नव्या नव्या संकल्पना, हॅकिंग वगैरे बाबींवरही ब्राऊन भाष्य करतो.

असो, ह्या पुस्तकाचा वेगळा असा परिचय टाकेन.
पण तुम्हाला 'हे पुस्तक वाचा' असे सुचवु वाटल्याने हा प्रतिसाद ...

- छोटा डॉन

प्रतिभा रानडेंचे हे पुस्तक वाचतोय...लक्ष्मी मित्तलच्या आर्सेलर लफड्यावर लिहिलेले 'द कोल्ड स्टील' नुकतेच संपवले...जबरदस्त वेगवान आणि भन्नाट पुस्तक आहे...

जागतिकीकरणाच्या नावाखाली विकसनशील देशांना आपण फाट्यावर मारू शकतो अशी भावना असलेल्या विकसित देशांना जेव्हा मित्तल भेटतो, तेव्हा त्यांचे खरे रंग दिसतात. मग वर्णद्वेष उफाळून येतो. हा कोण मित्तल, आमची आर्सेलर विकत घेण्याची भाषा करतो. भारत सरकारही मग मित्तलच्या पाठीशी उभे राहते. लक्ष्मी मित्तल हाहा म्हणता, आर्सेलर आपल्या ताब्यात घेतो. सगळ्यांच्या नाकावर टिच्चून! या संपूर्ण घडामोडीत पडद्यामागे जे काही राजकारण रंगले त्याचा उहापोह 'कोल्ड स्टील'मध्ये आहे. अत्यंत वेगवान आणि खिळवून ठेवणारे पुस्तक आहे. एका बैठकीत संपवले..(लक्ष्मी मित्तल यांचा एकेरी उल्लेख का केलाय याचे स्पष्टीकरण देखील अनुवाद्काराने दिले आहे.) जास्त लिहित नाही, वाचूनच पहा!

अरे! इकडे बरीच हालचाल झालेली दिसते!
ही मी नुकतीच वाचलेली आणखी काही पुस्तकं:

लाल फुलांचे झाड (कथासंग्रह) - भारत सासणे -
अप्रतिम. काव्यात्म भाषा, गूढ-रम्य वातावरण आणि अदृश्य नियती. सासणे दी ग्रेट.

अशी वेळ (कथासंग्रह) - सानिया
ठीकठाक. मला फार नाही आवडल्या कथा. काही तर 'भाय, ये तो शुरू होतेही खतम हो गयेला हय'टाईप होत्या.

एक अरबी कहाणी - 'अरेबियन नाईट्स'चा अनुवाद -
अरबी -> इंग्रजी (रिचर्ड बर्टन) -> मराठी (गौरी देशपांडे). अक्षरशः सुरस आणि चमत्कारिक! त्यातनं मुस्लिम समाजजीवनाचे जे तपशील मिळतात ते वाचून, आणि त्यावरची बर्टनची खास टिप्पणी वाचून, थक्क व्हायला होतं. मी अजून पहिल्याच खंडात आहे. एकूण १२ / १३ आहेत...

श्री. ना. पेंडसे - माणूस आणि लेखक
पेंडशांनी आपलाच एक मित्र आपल्याबद्दल लिहितो आहे अशी कल्पना करून लिहिलं आहे. वेगळाच प्रकार. विंदांशी असलेली शिरूभाऊंची मैत्री, त्यांचं खाजगी कष्टप्रद आयुष्य आणि त्यांच्या कादंबर्‍यांत पडलेले त्याचे पडसाद, क्षुद्र साहित्यविश्वातल्या पोटदुख्या, कुठेकुठे खुद्द शिरूभाऊंचा घसरलेला पाय... असं सगळं येतं. श्री. ना. आवडत असतील, तर मस्ट.

गंगा - लेखक विसरले. अनुवाद - प्रकाश अकोलकर
गंगेचं भारतीय संस्कृतीतलं, भारतीयांच्या मनातलं स्थान, तिच्याबद्दलच्या पुराकथा, तिच्या पाण्याचे विशिष्ट गुणधर्म, त्यावर होणारी धरणं, प्रदूषण.... या सगळ्याचा एका शोधमोहिमेतून घेतलेला आढावा. भाषांतर चांगलं आहे. पण मूळ पुस्तकच खूप अघळपघळ आहे, ते अजून गोळीबंद असतं, तर बरं झालं असतं.

मी रविन थत्तेंचं "मी हिंदू झालो" वाचतेय.. ३_१४ बैंची शिफारस होती.. उद्यापर्यंत लिहीन त्यावर इथे.. एकतरी ओवी अनुभवावी हे पुस्तक वाचून पटतंय..

श्रावणने सजेस्ट केले म्हणून (त्याने आजवर सजेस्ट केलेली सगळी पुस्तके मला आवडलीत) उमा कुलकर्णींनी अनुवादित केलेले पुचंतेंचे कर्वालो वाचायला घेतले आज. कॅबमधून हापिसात यायला सुमारे दिड-पावणेदोन तास लागतात, त्यात एरवी रेडीओ ऐकणे पसंत करणारी मी, आज पेनकिलरने जबरदस्त गुंगी येतेय त्यात गाणे ऐकले तर अंगाईगीताचा इफेक्ट येऊन झोपच लागायची.. या भीतीने कर्वालो वाचुया ठरवले. वाचायला घेतले आणि आता हापिसात पोहोचेतो एकतृतीयंशच (हो ना! गुंगीमुळे मला एकच वाक्य तीनतीनदा वाचावे लागत होते नीट अर्थ समजण्यासाठी.. ) वाचून झालेय. मस्स्त पुस्तक आहे.. हापिसातले काम करायचेय म्हणूनही खाली ठेवायला अगदी जीवावर आले आहे. अर्थात पर्याय नाही.. खाली ठेवण्याशिवाय. संध्याकाळी जाताना वाचन पूर्ण करायचा बेत आहे. श्रावण याचा पुस्तकपरीचय लिहिणार आहे (बहुतेक याच जन्मात!) त्यामुळे मला चिंता नाही!! (आळशीपणाचा मक्ता आम्हीही घेऊ शकतो म्हटलं!!!)

राधा दमोदर प्रतिष्ठान प्रकाशित , स्वामी वरदानंद भारती संपादित मनुस्मृती आणि त्याचा मराठी भावार्थ वाचतो आहे.
त्याआधी त्यांनी स्वतःच लिहीलेली १०० पानी प्रस्तावना आत्ता वाचून झाली आहे. आता पुढे.

सध्या डच बालसाहित्य वाचतेय !!
इंग्रजी पुस्तकांचा इथे दुष्काळ आहे आणि मराठी.....

असो. तुम्हा सगळ्यांचा हेवा करते थोडे दिवस !

केन फॉलेटचं आय ऑफ द नीडल वाचतोय. दुसर्‍या महायुद्धातील हेरगिरीवर आधारीत कथानक आहे. रंजक वाटतंय. नुकतंच, ज्ञानपीठप्राप्त इंदिरा गोस्वामींचं अर्धीमुर्धी कहाणी हे मराठी अनुवादीत आत्मचरित्र वाचलं, बाईंच्या बोल्ड जगण्याविषयीची माहिती यातून मिळते. तरीही तितके आवडले नाही. बरेचसे लपवल्यासारखे वाटले. सायरन इन बगदाद हे यास्मिन खाद्रांचे पु्स्तक वाचले. युद्धग्रस्त इराकींवर अमेरिकी अत्याचारातून आत्मघाती अतिरेकी बनण्याचा प्रवास यात मांडलाय. पुस्तक अर्थातच अस्वस्थ करणारं.

मीना प्रभुंचं मेक्सिकोपर्व नंतर सुधामूर्तींचं डॉलरबहु संपवलं.. चांगलं वाटलं.. सहज मिळालं तर वाचावं असं
बाकी मेक्सिकोपर्व मात्र फारच छान आहे. जरूर मिळवून वाचावं असं

याशिवाय बसमधे काल कलिका नावाचे वि.स.खांडेकरांचे रूपककथांचे छोटेखानी पुस्तक वाचले. काहि कथा अप्रतिम असल्या तरी एकूणात पुस्तक (बर्‍याचशा कथा) ठिक ठाक आहे (आणि खांडेकरही ते प्रस्तावनेत मान्य करतातच म्हणा!)